Home » NLQF Kennisbank » Wetgeving & beleid

Twee jaar Wet NLQF: waar staan we?

Het is inmiddels twee jaar geleden dat de Wet NLQF is aangenomen, ondertekend en gepubliceerd. Daarmee kreeg het Nederlands kwalificatieraamwerk (NLQF) een wettelijke basis. Waar staan we na twee jaar Wet NLQF en wat staat ons nog te wachten? Dat lees je in dit artikel.

Inhoudsopgave

Wetsbehandeling

Op 12 april 2023 werd de Wet NLQF ingediend. Op 3 april 2024 werd de Wet NLQF behandeld in de Tweede Kamer, en op 9 april aangenomen. Op 25 juni werd de Wet NLQF ook door de Eerste Kamer aangenomen. Op 26 juni 2024 werd de Wet NLQF ondertekend en zo volgde op 24 juli 2024 de publicatie van de Wet NLQF in de Staatscourant.

Link: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2024-223.html

Wat is het NLQF en waarom is het er?

Het Nederlandse Kwalificatieraamwerk (NLQF) maakt inzichtelijk op welk niveau iemand kennis en vaardigheden heeft verworven. Het raamwerk bestaat uit acht niveaus en is gekoppeld aan het Europese kwalificatieraamwerk (EQF). Daardoor zijn Nederlandse kwalificaties beter te vergelijken met die in andere Europese landen. De kern: het NLQF biedt een gemeenschappelijk raamwerk om het niveau van kwalificaties te duiden, nationaal en internationaal en onafhankelijk van de leerweg waarin deze zijn behaald.

De Wet NLQF draagt bij aan bredere maatschappelijke doelen:

  • Transparantie: duidelijkheid over het niveau van kwalificaties
  • Leven lang ontwikkelen (LLO): beter zicht op leerpaden en ontwikkelmogelijkheden
  • Arbeidsmarktwerking: betere matching tussen vraag en aanbod
  • Internationale vergelijkbaarheid: aansluiting op het Europese speelveld

Het NLQF is daarmee een belangrijk instrument in LLO en landschap van leren en ontwikkelen.

Wat veranderde de Wet NLQF?

Het NLQF wordt al sinds 2011 gebruikt, in navolging op de Europese Aanbeveling voor het EQF (2008) en daarmee heeft de wet vooral gezorgd voor verduidelijking en borging.

Met de Wet NLQF zijn de acht NLQF-niveaus wettelijk verankerd en is de uitvoering van het raamwerk formeel belegd bij het Nationaal coördinatiepunt NLQF (NCP NLQF). Deze vier punten veranderde de Wet NLQF concreet:

  • De wettelijke verankering van de acht NLQF-niveaus.
  • De vermelding van de NLQF-niveaus op diploma’s en andere waardepapieren in het formeel onderwijs (met terugwerkende kracht tot 2015).
  • Toezicht en handhaving op rechtmatig gebruik van NLQF-aanduiding.
  • Het NCP NLQF werd een zelfstandig bestuursorgaan dat de wettelijke taak kreeg om het NLQF-niveau van non-formele opleidingen vast te stellen (inschalen).

Van bovenstaande veranderingen is de meest besproken verandering de derde: het onrechtmatig gebruik van NLQF-niveaus. Het is niet toegestaan om een NLQF-niveau te vermelden bij kwalificaties die niet officieel zijn ingeschaald. Het NCP NLQF ziet hier samen met de Inspectie van het Onderwijs op toe.

Sinds de inwerkingtreding van de wet is hiervoor een monitoringsaanpak ontwikkeld. Bij signalen van mogelijk onrechtmatig gebruik wordt eerst het gesprek aangegaan. Waar nodig kan uiteindelijk worden overgegaan tot sanctionering, conform de beleidsregel bestuurlijke boetes voor de WHW, WEB en Wet NLQF.

Met name het wel of niet mogen gebruiken van een niveau-aanduiding bij onderdelen van opleidingen, zoals microcredentials of certificaten, heeft de afgelopen jaren geleid tot vragen uit het veld. Tijdens eerdere pilots microcredentials in het hoger onderwijs was het tijdelijk mogelijk een indicatie van een niveau te vermelden. Sinds de wet is dat niet langer mogelijk.

Een belangrijk aandachtspunt hierbij is dat onderdelen van opleidingen niet automatisch hetzelfde NLQF-niveau hebben als de volledige kwalificatie. In een eerdere internetconsultatie leidde dit al vragen op; er zou gedacht kunnen worden dat losse onderdelen of modules van een formeel ingeschaalde kwalificatie ten onrechte hetzelfde NLQF-niveau zouden krijgen toegeschreven als de volledige kwalificatie. Dat is niet altijd juist.

Om die reden geldt dat onderdelen van opleidingen die zelfstandig worden aangeboden, buiten de wettelijke kaders van het formeel onderwijs, niet automatisch een NLQF-niveau hebben. Deze onderdelen worden beschouwd als non-formele kwalificaties en moeten afzonderlijk worden ingeschaald om een NLQF-niveau te mogen vermelden.

Tegelijkertijd ziet het NCP NLQF dat steeds meer kleinere leereenheden worden ontwikkeld, waarbij inschaling als kostbaar en complex kan worden ervaren. Deze signalen uit de praktijk worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van het NLQF

Vooruitblik: de komende jaren

Sinds de inwerkingtreding van de wet zijn we onverminderd doorgegaan met het inschalen van non-formele opleidingen. Op het moment van schrijven telt het NLQF-register, waarin het NCP alle ingeschaalde non-formele opleidingen registreert, 355 opleidingen. Je vindt de actuele status van het register altijd hier: Register – NLQF.

De komende jaren zal het NLQF zich verder ontwikkelen in gebruik en betekenis. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn:

  • Vergroten van bekendheid en begrip
    De bekendheid met het NLQF groeit, maar verdere verduidelijking blijft nodig. Heldere communicatie blijft essentieel. Zo is in de opdracht van het ministerie van OCW een toolkit ontwikkeld om het NLQF beter toe te lichten.
  • Ondersteuning van aanbieders
    Denk aan handreikingen, formats, werksessies en andere ondersteuning bij de inschalingsaanvraag.
  • Groei in inschalingen
    Naar verwachting zal het aantal en de diversiteit van ingeschaalde kwalificaties blijven toenemen. We zijn op verschillende manieren bezig om ons daarop voor te bereiden. De kwaliteit van de inschalingsprocedure blijft daarbij een absolute prioriteit.

Conclusie

Twee jaar na invoering van de Wet NLQF is er voortgebouwd op het stevig fundament. Het raamwerk wordt steeds zichtbaarder gebruikt en speelt een groeiende rol in het duiden van kwalificaties binnen onderwijs en arbeidsmarkt.

Tegelijkertijd blijft het NLQF een raamwerk dat in ontwikkeling blijft. Verdere groei in bekendheid, gebruiksgemak en praktische toepasbaarheid zullen bepalend zijn voor de impact in de komende jaren.

Wil je verder praten over het NLQF of de doorontwikkeling van het raamwerk? Neem dan contact met ons op via info@ncpnlqf.nl.