Echt werkend krijgen van Leven Lang Leren

Verslag seminar 8 oktober

Met 50 bestuurders, directeuren en programmamanagers uit HBO's en MBO's zijn de deelnemers aan het seminar op zoek gegaan naar wat wél en wat niet werkt bij het écht werkend krijgen van Leven Lang Leren. Daarbij uitgedaagd door Regina Kleingeld, directeur NCQ NLQF, Josephine Verstappen en Tim van den Brink van de LSVB, en Lucas Renders HR manager bij Nestlé.

Na een intensieve periode van plannenmakerij, heeft minister Bussemaker vlak voor de zomer bekend gemaakt dat 29 nieuwe Centra voor Innovatief Vakmanschap (CIV's) subsidie gehonoreerd hebben gekregen. In 2014 zijn er vanuit het Regionaal investeringsfonds mbo al CIV's van start gegaan. Alle centra staan, hoewel er uiteraard faseverschillen zijn, voor dezelfde uitdaging: de realisatie en implementatie van de plannen. Het écht werkend krijgen van de centra.

Alle centra moeten op den duur zelfvoorzienend zijn en hun toegevoegde waarde tastbaar hebben gemaakt. Het succes van dán wordt nú gezaaid. Omdat het onzin is om op vele plaatsen het wiel opnieuw uit te vinden, is het verbinden van de 'lessons learned' tot nu toe en het samen werken aan de 'how-to' essentieel.

'Setting the stage': wanneer wérkt Leven Lang Leren nu eigenlijk écht?

Regina Kleingeld, directeur NCP NLQF, zet zich in voor certificering van volwassenonderwijs. Haar oproep aan het onderwijs: als je een speler wil zijn in de markt voor LLL dan moet je er écht voor kiezen! Het regulier onderwijs en LLL zijn twee verschillende productielijnen. Als je het écht werkend wil krijgen ontwerp je samen met het werkveld onderwijs en bied je flexibiliteit door het onderwijs in kleine gecertificeerde eenheden aan te bieden.

Josephine Verstappen en Tim van den Brink van de LSVB, pleiten voor meer, betaalbaarder en flexibeler aanbod. Onderwijs dat past in het leven van de deeltijdstudent. Dat betekent plaats en tijd onafhankelijk, modulair opgebouwd. Het gaat om bij-scholen, maar ook om omscholen!

Suzanne Raafs, Turner, licht de organisatorische kant toe. Hoewel de invulling uniek is voor elke instelling komt een aantal stappen altijd aan de orde: Vanuit een gedragen visie kiezen voor een productportfolio dat aansluit op de markt én op de sterke punten van de onderwijsinstelling. Marketing en relatiebeheer gericht op het in contact komen met het werkveld, onderwijsontwikkeling in bouwstenen, waarbij slim wordt gecombineerd wat al beschikbaar is. En tot slot het organiseren van de onderwijsuitvoering, zodanig dat het aansluit bij de behoeften va de werkende student.

Verslagen

Marja Voogt (directeur ID College werkt), Karel van Rosmalen en Frits Benjamins (Voorzitter CvB en directeur deeltijd van Zuyd) spreken over een gedragen visie op contractonderwijs.

Marja's stelling: "Alles wat je aandacht geeft gaat groeien!" Ze vertelt hoe zij in 1,5 jaar tijd van een losstaande afdeling is gekomen tot een samenwerkingsverband met de drie sectoren techniek, welzijn en gezondheidszorg. Door veel tijd te besteden aan de onderlinge afstemming, én door het leuk te maken, heeft zij stapsgewijs de samenwerking opgebouwd. Maar het is een blijvende uitdaging aandacht te blijven houden voor (het belang van) contractonderwijs.

Karel en Frits benadrukken het belang van het kiezen van de zwaartepunten waardoor de aansluiting wordt versterkt met het bedrijfsleven in de regio. Door hen intensief op te zoeken en te betrekken bij LLL ontstaat er iets moois en succesvol. Het kiezen en doorvertalen van de zwaartepunten geldt niet alleen voor LLL, maar werkt alleen als het hogeschoolbreed wordt uitgevoerd. Zuyd wil dat o.a. bereiken door in te zetten op de 'Full HRD-partner' waarbij een creatieve mix van oplossingen wordt geboden, naast kennis en inhoud ook soft skills onderdeel uitmaken, en de stap naar ontzorging wordt gemaakt.

Jeroen Berendsen, (Opleidingsmanager deeltijdopleiding FEM bij de Hogeschool Utrecht) en Fokke Aukema (Programmadirecteur deeltijd bij de HAN) vertellen over de onderwijslogistieke uitdagingen van deeltijdonderwijs. Jeroen is verantwoordelijk voor vier economische deeltijd opleidingen. De studenten leren in leerteams en zij krijgen het onderwijs 'blended' aangeboden middels een daarvoor geschikt platform: Hubl. Daarnaast is in samenwerking met andere HU deeltijdfaculteiten keuzeruimte gecreëerd in de deeltijdopleiding. Jeroen loopt echter ook tegen de beperkingen aan van een organisatie die gericht is op het reguliere onderwijs, in de vorm van inflexibiliteit in onder andere de openstelling van gebouwen, inschrijf- en startdata, het OER en de contracten met docenten. Zijn stelling: 'instellingen van Hoger Onderwijs zijn niet in staat onderwijs-logistieke zaken, gericht op LLL, tijdig te regelen'.

Fokke laat zien dat er niet één, maar zeven studentprofielen zijn als het gaat om LLL. Juist de onderwijs-logistiek kan ervoor zorgen dat de studenten op maat worden bediend. De onderwijslogistiek is traditioneel gericht op de reguliere student en voldoet daarmee niet aan de eisen van de deeltijdstudent. Aan de hand van student journeys zijn deze profielen vastgesteld die de stap naar op maat bedienen van deeltijdstudenten faciliteert.

Dick Sweitser (Directeur Saxion Parttime School) en Martine van Tilburg (Sectordirecteur bij ROC Aventus) over het belang van accountmanagement.De stelling van Dick Sweitser: "als je doet wat je deed, krijg je wat je had". Hij heeft onderzocht wat de Saxion Parttime School kan doen "om de werkgever in de regio te boeien en te binden".

Saxion moet een pro-actieve kennisdeler zijn die kennis, bedrijven, markt en professionals met elkaar verbindt, en in co-creatie met het werkveld onderwijsprogramma's maakt. Daarin denkt SPS mee met het werkveld / werkgevers over waar zij (kennis)behoefte aan hebben en vult dit in met multidisciplinair, branche-overstijgend maatwerk, gericht op hard skills én soft skills. Martine kijkt terug op het ingeslagen traject 'Samen naar buiten' waarbij ROC Aventus accountmanagement bewust gebruikt om o.a. de maatschappelijke bijdrage voor de regio te vergroten, en de klant- en gebruikerstevredenheid te vergroten door het nauwer aansluiten op de behoefte van de klant. Een gedeelde visie van de directie bij de start, een brede ontwerpsessie en vooral snel aan de slag gaan zijn succesfactoren gebleken.

'The take aways': in de subsessies zochten we wat wel en niet werkt:

Wat werkt wél

Het verfmodel. Met een beperkt aantal 'basiskleuren' kan je een enorme diversiteit aan maatwerkonderwijs realiseren. Hoewel het van belang is om de 'basiskleuren' te blijven innoveren, blijft deze stevige basis hetzelfde. Lucas Renders, HR manager bij Nestlé, bepleit dat competenties belangrijker zijn dan diploma's, dus dat er veel behoefte is aan maatwerkonderwijs i.p.v. een gediplomeerd 4-jarig traject. Regina Kleingeld (directeur NCP NLQF) vult daarop aan dat er in grote lijnen twee soorten opleidingsbehoeften zijn:

1) gerichte ontwikkeling van competenties, die niet noodzakelijkerwijs te hoeven leiden tot een diploma, en

2) het opleiden voor benodigde branche specifieke certificaten.
Bedien studenten deeltijd op maat. Er is niet één prototype deeltijdstudent. Door te onderkennen dat een deeltijdstudent wezenlijk andere eisen stelt aan onderwijslogistiek dan reguliere studenten, én onderscheid te maken in de verschillende profielen van deeltijdstudenten kan je de stap maken naar bediening op maat.
Loopbaanbegeleiding. Dit is een andere invalshoek van Leven Lang Leren. Niet alleen bij- en omscholen, maar daarnaast mensen ook helpen om een branche/ beroep te vinden waar zijn hun competenties en geleerde vaardigheden kunnen aanwenden.

Wat werkt niet

Onderwijsinstellingen gaan nog teveel uit van het leveranciersmodel: wat een onderwijsinstelling aanbiedt wordt teveel bepaald door het bestaande onderwijs, in plaats van door de vraag vanuit de markt.

© 2015, Turner, strategie-implementatie. Écht in resultaat.

 

Share This